SPACIT Focus

 

Mekânsal Vatandaşlık Nedir?

Mekânsal Vatandaşlık; yeryüzünün a) fiziki dünya, b) fiziki objeler ve çevreye yüklenen anlamlar ve c) anlam üretiminde yer alan güç ilişkileri yönüyle nasıl kullanılacağının öğrenilmesi ile ilgilidir.[1]

Mekânsal Vatandaşlık aktif, yapıcı ve katılımcı bir Avrupa kimliği oluşturma ihtiyacı üzerine odaklanmaktadır.

Mekânsal Vatandaşlık yaklaşımı, jeoinformasyon ve teknoloji kullanımının günlük hayatımızın perspektifinden tartışılıyor olmasına bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Ortak karar almaya katılım için temel teşkil eden, mekânın bireysel/toplu kullanımlar için tahsis edilmesindeki farklılıkların da bu yaklaşım üzerinde etkisi vardır. Mekânsal Vatandaşlık yerel, kentsel ve bölgesel planlamadan doğanın korunması, bireylerin boş zamanlarının, hatta gönüllü olarak yürütülen faaliyetlerin organizasyonu ve hazırlanmasına kadar uzanan geniş bir yelpazede etkili olan demokratik süreçlerle ilgilidir. Katılımcı ve toplum temelli yaklaşımlar, sahada toplanan bilgi ve verilerin servis edilmesi gibi uygulamalar günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yönde bir bakış açısının ortaöğretimde ele alınması, vatandaşlar arasında iletişimi ve katılımcılığı geliştiren önemli araçlar olan (jeo)-web, jeoinformasyon ve mekânsal düşünmenin gücünün öğretmen ve öğrenciler tarafından farkına varılmasını sağlayacaktır.

“Avrupa’nın inşası sadece devletler arasındaki bir işbirliği oluşumu değildir. Bu inşa, kendi ortak mirasları olan değerleri korurken, faaliyetlerini dünyadaki değişen şartlara adapte ederek, birlikte ileriye gitmek isteyen insanların yakınlaşmasıdır”. [2]

SPACIT projesi

SPACIT (Spatial Citizenship/Mekânsal Vatandaşlık), hızlı değişen dünyanın ve her zamankinden daha çeşitli olan toplumların ihtiyaçlarına cevap verebilmek için geliştirildi. Proje, “Comenius Öncelik 2: Öğretim ve öğrenimde yaklaşımların geliştirilmesi” kapsamında değerlendirilmiştir.[3]

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) ve jeoinformasyonun ortaöğretimdeki kullanımı ile bağlantılı olan mekânsal düşünme 2020 yılının Avrupa vatandaşları için önemli bir hayat boyu öğrenme becerisidir. Buna uygun olarak SPACIT, vatandaşlık eğitimini sınıf içinde ve dışında ciddi olarak geliştirmek için bilgi teknolojilerinin potansiyelinden yararlanan, hizmet içi eğitim ve öğretmenlik eğitimi programlarından oluşan bir sistem sağlamaktadır. Çıktılar, öğretmen eğiticilerinin aktif vatandaşlık için eğitimle jeoinformasyon alanında kamu, özel sektör ve Avrupa kaynaklı tekliflerle entegre olmalarına olanak tanır.

  • SPACIT, eğitimin sistematik olarak geliştirilmesindeki bir yetersizliği ele almaktadır. Bu yönde bir sistematik yaklaşım öğretmen ve öğrencilerin, karar vericilerin ve öğretim programı geliştiricilerinin mekânsal veri ve bilgiyi kritik ederek ve geri bildirim yaparak kullanmalarına imkân vermektedir.
  • SPACIT, ortaöğretim için bir yeterlilik modeli ve öğretim programı sunmaktadır. SPACIT, teknik yeterliliklerin ötesinde, toplumdaki genç insanların temsil, iletişim ve katılım ile ilişkili olan yeterlilikleri üzerine vurgu yapmaktadır.
  • SPACIT, ortaöğretim programında hedeflenecek olan (jeo)iletişim becerilerini tanıtmaktadır.
  • SPACIT; sosyal bilimler, yurttaşlık eğitimi, jeoinformatik, pedagoji, ve öğretmen yetiştirme gibi farklı alanları birbirine bağlayan disiplinler arası bir yaklaşım sunmakta ve öğretmen yetiştirme ile ilgili önemli ve temel teknolojiler ile ilgilenmektedir.

Projenin etkisi proje süresince ve sonrasında öğretmen yetiştiren eğitimciler için ücretsiz olarak sunulacak elektronik öğrenme ortamlarında (kullanıma hazır materyaller ve elektronik el kitabı) çok geniş bir yelpazede düzenlenecek olan seminerler vasıtasıyla sürdürülecektir.

Amaç ve Hedefler

SPACIT, sınıf ortamında aktif Mekânsal Vatandaşlığı desteklemek için öğretmenlere gerekli eğitimi sağlamayı amaçlamaktadır. Bu amaçla proje kapsamında aşağıdaki çıktılar hedeflenmektedir.

  • Jeoinformasyon toplumu, Mekânsal Vatandaşlığın teknolojik temelleri, sosyal yansımaları ve bireyler için ekonomik etkileri üzerine güncel elektronik bir kitabın hazırlanması.
  • Mekânsal Vatandaşlık yolu ile jeoinformasyon toplumuna katılımı artırmak için bir yeterlilik modelinin geliştirilmesi ve öğretim programının hazırlanması.
  • Mekânsal Vatandaşlık becerilerini ve yeterliliklerini  aktif olarak öğrenmek ve öğrencilere öğretmek için öğretmenlere yönelik materyallerin geliştirilmesi.

İlgili materyaller aşağıdaki 4 eğitim ünitesine göre tasarlanacaktır.

  1. Temel mekânsal kavramlar: Mekânın, jeoinformasyon alanında kullanıldığı gibi mutlak anlamı ile ilgili kavramlar ile sosyal/siyasi alanda kullanılan sosyal anlamı ile ilgili kavramlar arasındaki ilişkiyi anlamak için
  2. Mekânsal düşünme: İlişkisel mekânsal kavramları anlamak ve kullanmak için
  3. Jeoinformasyon etkili Mekânsal Vatandaşlık (mekânsal iletişim): İletişim kurabilmek ve harita gibi mekânsal temsiller üzerinde kritik olarak yorum yapabilmek için
  4. Jeoinformasyon etkili Mekânsal Vatandaşlık (Katılım): Toplu karar verme süreçlerine aktif olarak katılabilmek için

 

Hedef Gruplar

SPACIT, sınıf içi ve sınıf dışı ortamlarda mekânsal vatandaşlık eğitimini desteklemek için jeoinformasyon teknolojisinin potansiyelinden yararlanarak, mevcut öğretmenler ve öğretmen adaylarına yönelik geliştirilecek bir eğitimi hedeflemektedir. SPACIT elektronik ortamda, yüz yüze gerçekleştirilecek bir eğitimi sunmaktadır. Projenin çıktıları, öğretmen yetiştiren eğiticilerinin aktif vatandaşlık için eğitimle jeoinformasyon alanında kamu, özel sektör ve Avrupa kaynaklı tekliflerle entegre olmalarına olanak tanır. SPACIT, Avrupalı öğretmenlere mesleki gelişimleri, eğitimleri ve akreditasyonlarını daha ileriye götürebilmek için bir atlama taşı sağlamayı hedeflemektedir.


[1] Gryl, I., Jekel, T., Donert, K. (2010). GI and Spatial Citizenship. In T. Jekel, K. Donert, A. Koller (Eds.),

Learning with GeoInformation. Berlin: Wichman Verlag

[2] European Communities, 1976, p.22

[3] Policy aspects for School Education and 2011 priorities concerning Comenius Centralised Actions http://eacea.ec.europa.eu/llp/events/2012/documents/kick-off-meeting_16-17_02/comenius_policy%20aspects_helland.pdf